Türkiye’nin en büyük grubu hükümet ile iyi ilişkiler kurmak için elinden geleni yaparken Doğan grubunun, tek başına iktidar olmuş, kamuoyu yoklamalarında popülaritesi devam eden bir hükümet ile kafa kafaya çarpışmak için sanki bir güvencesi olması lazım değil mi? Ertuğrul Özkök, “Erdoğan dokunulmazlık zırhının ardına sığınmış bize saldırmasının ardından, şirketler yüzde sekiz oranında değer kaybediyor. 200-250 milyon dolarlık bir kayıp bu. Özerk kurumlar hükümetin istediği şekilde hareket ediyor. Ben kime güveneceğim?” şeklinde yakınmalarda bulunuyordu.

Ancak, başta Aydın Doğan, Özkök ve Doğan grubunun diğer ileri gelenleri de her şeye rağmen geri adım atmak gibi bir niyetlerinin olmadığını açıkça beyan ediyorlar. O halde Doğan grubu kime güveniyor? Aydın Doğan’ı bu medya yapısı içerisinde bu kadar pervasız kılan güç nedir? Bu soruya Doğan grubu gazetelerinde çalışanların verecekleri değişik yanıtlar elbette vardır. Muhtemelen “bağımsız medya” efelenmeleri bu gerekçelerin en başında gelir. Değişik şekillerde “bağımsızlığı” test edilmiş plaza medyasının en açık ve en çok söylediği anlatım da “biz bağımsızız ve gücümüzü bağımsızlığımızdan alırız” yalanıdır.

Kavganın yüksek perdeden götürülmesi ve tarafların geri adım atmamasına bakılacak olursa Doğan grubunun iyi güvenceler bulmuş olması beklenir. Örneğin AB süreci hükümetlerin azınlıklara yönelik hoyrat politikalarına güvenceler sağlayan bir yapıya dönüşmüş durumda. Doğan grubu da AB demokrasilerinde hükümetlerin basını bu şekilde hedef alamayacağını vurguluyor ama buna kimse inanmıyor. Çünkü mesele hükümetle basın arasında bir mesele değil. Kavga sebebi “tamamen duygusal” gibi görünüyor. Zaten AB yetkilileri de Doğan-hükümet kavgası için bir açıklama yapmadılar.

Doğan grubunun güveneceği ikinci kurum “bağımsız yargı” ama hisseleri borsada işlem gören bir şirketin hükümetle yüksek perdeden kavgaya tutuşması için “bağımsız yargı”ya güvenmesi de çok anlamlı gelmiyor. Çünkü yargılama bir süreç işi ve yargı kararını verene kadar ekonomik parametreler çoktan hükmünü vermiş oluyor. Şirket battıktan sonra ya da siyasi bir kararla el konulduktan sonra, yargı şirket lehine karar verse de sonuç değişmiyor. Haksız bir şekilde el konulduğu ortaya çıkan banka nerede? Bu sorunun cevabını en iyi bilenlerin başında Doğan grubu yöneticileri geliyor.

O zaman son olarak, Doğan grubunun güvenebileceği iki kurum/ yapı kalıyor. Bunlardan birincisi İstanbul sermayesinin oluşturduğu başında da Doğan’ın kızının oturduğu TÜSİAD, diğeri TSK. TUSİAD, özellikle 27 Nisan sürecinden sonra ve 22 Temmuz sürecinin ertesinde, AKP karşıtlığını yüksek perdeden seslendirdi ama çok da işe yaramadı. Bu kurumun Doğan’ın (eğer öyleyse) bireysel kavgasına alet olup olmayacağı da şüpheli. Eğer TUSİAD kavga sürecine müdahil olursa işin rengi değişir. Bu durumda İstanbul sermayesinin hükümet aleyhine oluşturduğu bir konsorsiyumdan söz edilir ki, bu da ülkenin ekonomik ve siyasi istikrarsızlığı anlamına gelir.

Bu durumda Doğan grubunun güvenebileceği bir tek kurum kalıyor. TSK’nın yeni genelkurmay başkanı böylesi bir maceraya girer mi? Bundan emin değiliz. Bir strateji olarak; “AKP’nin tek yıpratılma yolunun yolsuzlukların üzerine gidilmesi şeklinde olacağı’’ bizim de kulağımıza gelen, devletin derinliklerinde konuşulan bir gerçek. Şimdiye kadar yaptığı işlerle iyi bir stratejist olduğu izlenimi veren yeni Genelkurmay Başkanı medya yönetimi konusunda da düşüncelerini açıktan ifade eden biri. Ancak askerin ekonomik işlere karışınca neyle karşılaştıkları da 28 Şubat’ta iyice ortaya çıktı. “Yeşil sermaye ürünlerine” ambargo koyan “Ordu Pazarı” denemesinin Anadolu şehirlerinde nasıl iflas edip hüsrana uğradığının kurmaylarca bir değerlendirmesi olduğuna inanıyoruz. Her şeye rağmen yeni Komuta heyetinin mevcut ekonomik parametrelerin sonuçlarından rahatsız olduklarını açıkladıkları da bir kenara not edilmeli. Örneğin Başbuğ kendisini ziyaret eden Ertuğrul Özkök’e ve başka bir vesileyle Fikret Bila’ya; “ulusal sermaye”nin görevlerini iyi yapmadığından şikâyetçi olmuştu. Zaten 2006 yılından bu yana yaptığı konuşmalarda Org. Başbuğ hep bir temanın altını çiziyor: “Küreselleşme olgusunun, devletlerin geniş kitleleri koruyan, sosyal devlet vasfının giderek zayıflamasına neden olduğu da bir gerçektir. Bunun sonucunda, toplumların cemaatleşmeye itildiği de, bir diğer gerçektir. Giderek güçlenen bu cemaatler, ekonomiyi yönlendirmeye, sosyo-politik yaşamı biçimlendirmeye, dine bağlı bir yaşam tarzı olarak, sosyal kimliklerini ortaya koymaya çalışmaktadırlar. Ancak bu sosyal gerçek doğru analiz edildiği takdirde, bu oluşuma karşı alınacak tedbirlerin başarı şansı olabilir.”

Buradan bakınca ya Doğan grubu kendiliğinden “bu sosyal gerçeği doğru analiz edip” “cemaatleri bitirme projesinin taşeronu oluyor”, hedefe “Deniz Feneri Derneği”ni koydu ve diğer benzeri yapıları da buna ekleyerek yola devam edecek. Böylece cemaatlerin Ramazan’da toplayacakları ekonomik kazancın önünü kesmeye çalışacak. Ya da bağımsız hareket ederek, ekonomik olarak grup çıkarlarını riske atmaya devam edecek…

Tabii, hep böyle bir tedirgin halimiz var.

Öylesine kuralsız bir yerde yaşıyoruz ki biraz sonra ne olacağını kimse kestiremiyor.

Şemdinli’yi hatırlasanıza.

Birileri bomba atarken suçüstü yakalandı.

Tek başlarına hareket edebilecek insanlar değillerdi.

Savcı, “bu işin sonu Ankara’ya uzanıyor” dedi.

Ne oldu?

Sanıklar serbest kaldı.

Savcı mahkûm olup işinden atıldı.

Burada, böyle bir tecrübeden sonra hukuki konularda güvenli olmak mümkün mü?

Mümkün değil elbette.

Ergenekon savcısı Öz hakkında “soruşturma açılacağını” duyunca da birçok insan “gene mi” diye sordu kendine.

Sormakta haklıydılar.

Çünkü daha geçenlerde Genelkurmay, Ergenekon sanıklarına “resmî” bir ziyaretçi göndermişti.

Bu ziyaretin bir mesaj olduğu açıktı.

Aynen, daha önce de bir generalin Şemdinli sanıkları için, “tanırım, iyi çocuklardır” demesi gibi...

Ama bu sefer, Şemdinli’nin tekrarını yaşamadık.

Siyasi iktidar, savcıya sahip çıktı.

Ergenekon çekişmesinin öyle kolayından bitmeyeceği bu son “general ziyaretiyle” ortaya çıktı.

Bu çeteyi hukukun elinden kurtarmak isteyen birileri olduğu çok açık.

Bunların amaçlarını gerçekleştirmelerine izin verecek bir siyasi iktidarın varlığını sürdüremeyeceği de aynı derecede net.

Çünkü çetenin görünen hedefi zaten bir darbe tezgâhlayıp, halkın oyuyla iktidara gelenleri oradan devirmek.

Şemdinli de büyük bir ihtimalle buna benzer bir hesabın ürünüydü.

İktidar, o olayda gerekli tavrı gösterememişti.

Zaten ondan sonra da başı dertten pek kurtulmadı.

Ondan ders alınmış olmalı ki Ergenekon’da daha sağlam duruluyor.

Ama burada sağlam durabilmek için bazı şartları yerine getirmek gerekiyor.

Bir kere yolsuzluk iddialarını ciddiye almak zorunda iktidar.

Bu iddiaların her biri onun gücünü eksiltiyor çünkü.

Sadece bir iktidarın, bir siyasi partinin değil “halkın iradesinin” de yaralandığı bir durum bu.

Ve, Ergenekon gibi bir güce karşı yaralı bir halde karşı çıkmak çok kolay değil.

Bu yarayı hemen sağaltmaları gerekiyor bence.

Deniz Feneri yolsuzluğunun Türkiye ayağı çok süratle soruşturulmalı.

Bağlantılar ortaya çıkarılmalı.

Yargı yolu açılmalı.

Siz, ciddi bir yolsuzluk iddiasının üstüne gitmeden, Ergenekon’un üstüne gidemezsiniz.

Birincisi, halk nezdinde güvenilir olmaktan çıkarsınız...

Ki Ergenekon gibi bir örgütle dövüşürken halkın tam desteğine sahip olmak çok önemli.

İkincisi, kavganın en ciddi hamlelerinde karşınıza “yolsuzluk” iddiaları çıkar.

Eliniz ayağınız bağlanır.

Deniz Feneri davası, sadece bir medya grubunun “niyetiyle” açıklanabilecek bir durum değil.

İddialar çok vahim.

Üstelik ortada itiraflar var.

Belgeler var.

Eğer siyasi iktidarın bu konuyla ilgili gocunacak bir yanı yoksa hukukun gereğini yerine getirmeli.

Yok, henüz ortaya çıkmamış bir bağları varsa, o zaman da nasıl olsa o bağ su üstüne çıkar yakında, bağı olan kimse kurtulamaz.

Eğer böyle bir “bağ” yoksa, bir bağ varmış duygusu yaratacak biçimde davranmanın kime yararı olacak?

Herhalde hükümete değil.

Bu iktidar, Ergenekon meselesinde sağlam duruyor.

Yeni genelkurmay başkanının “açık” mesajına rağmen gerilemediler.

Halkın iradesiyle iktidara gelenlerin, bu iradeyi yönetime yansıtmakta kararlı olduğunu gösteren bir davranış bu.

Burada gerçekten kuvvetli olmak zorundalar.

Bu da temizlikle, hukuka her konuda riayetle mümkün.

Ergenekon’daki sağlamlığı Deniz Feneri’nde de göstermenin tam zamanı.

Hukuk yarı yarıya olmaz.

Bir bütündür.

Biliyorum, bu ülkenin yöneticileri bunu bir türlü kavramıyor.

Ama bunu kavramamak hem iktidara, hem de ülkeye pahalıya patlar bu sefer.

Ergenekon’un ardında büyük güçler var.

Onlar ancak dürüstlükle, kararlılıkla, sağlamlıkla geriletilebilir.

Burada zaafa yer yok.

Bu gerçeği kavramamak ise en büyük zaaf olur.

İstanbul’da bir işler oluyor. Başım fazlasıyla kalabalık olduğu için, bunları yakından izleyemiyorum, ama kendi rutinim içinde sağa sola gider gelirken –veya evde otururken bile- gözüme habire bir şeyler takılıyor. Bir etkinlik var, bütün kenti kaplayan.

Okula giderken, bakıyorum Dolmabahçe’den Silahtarağa’ya uzanan tünelin çalışmaları sonuna yaklaşmış; öbür yanından bakıyorum, Alibeyköy deresi kurutuluyor, Haliç’e akan pislikler durduruluyor; bir yandan “metrobüs” dedikleri, Avrupa-Asya bağlantısının çalışmaları yürüyor; öbür yanda, aynı bağlantıyı deniz altından kuracak tübün döşenmesi devam ediyor.

Şu değindiklerimin hemen hemen hepsi, ulaşım bağlamında yapılan işler. Böyle olması da normal, çünkü ulaşım bugün bu kentin en çetin sorunu haline geldi. Bir yandan insan nüfusu artıyor, o biraz durulmaya başladı, derken, otomobil nüfusu artışa geçiyor. Aslında bugün bile, bu kentte fiilen yaşayan herkes (örneğin kadınlar) hareket halinde değil. Öyle olsa içinden nasıl çıkarız, hiç düşünemiyorum. Ama bir zaman sonra olacak.

Yerel yönetime daha çok inisiyatif ve daha çok finansman imkânı sağlayan yasalarla sorunlara böyle artan bir enerjiyle yaklaşmanın da temeli atıldı. Klasik devletçi-merkeziyetçi anlayışın kalıplarından sıyrıldıkça, bu imkânlar daha da artacak.

Ama dediğim, hissettiğim bu farklılaşmanın yalnızca birtakım yasal “iyileştirme”lere veya maddî imkânların büyümesine bağlı olduğunu da sanmıyorum. Zaten böyle “tek-yanlı” bir değişim dinamiği olamaz. Bunun asıl karşılığının toplumsal bilinç gelişmesinde bulunabileceği kanısındayım. Orta ve uzun vadede bu toplumda gerçekleşebilecek potansiyellere baktığımda, bu nedenle, çok iyimser oluyorum. Ama bugün, “kısa vade”de, hâlâ çok sorunumuz var.

Ulaşımı hızlandırmak, su kaynaklarını çoğaltmak vb. Bunlar “temel” saydığımız işler ve şüphesiz çok önemli. Ama genel dinamik (ki tabii onları da kapsıyor) “hayat niteliği”ni geliştirme, yükseltme, inceltme yönünde. Nihayet bu yönde bazı kıpırtılar olması, bu anlamda birtakım ihtiyaçların şekillenmeye başlaması çok önemli. Onun için, bilmem ne tünelinin çalışmalarından da çok, İstanbul’un çiçeklerle süslenmesine seviniyorum. Biliyorum, kimileri, bunu bir fazlalık, bir “israf” gibi görme eğiliminde. Ekonomik anlamda öyle olduğu kanısında değilim, ama öyle olsa bile, insanların renk görme, çiçek görme, güzellik görme ihtiyaçlarının doyurulmasının ekonomik hesaplardan daha önemli olduğuna inanıyorum.

Süleymaniye’de, Müftülük’ten Küçükpazar’a doğru inerken Ayrancı sokağı vardır. Eski İstanbul’un ahşap konutlarıyla geleneksel bir mahallesinin belki tek yadigârı burada görünür. İki üç sokaklık bir alan... Tanıdıklarıma göstermek istediğim İstanbul köşelerinden biridir.

Burada isimler de bir hoştur: Fetva Yokuşu’ndan Namahrem Sokağı’na sapacaksınız vb...

Uzun süre bu semt yarı uykulu varoluşunu devam ettirdi. “Mahalle”nin merkezini oluşturan bakkalın, manavın olduğu binalar yıkıldı, yerine de bir şey yapılmadı. Ahşap evini kendi imkânlarıyla onarmaya kalkışanların başı derde girdi. Dediğim o klasik tavır: yaptırtmayacaksın, ama kendin de yapmayacaksın.

Şimdilerde burada bir canlanma görülüyor. Haraplaşan ahşap evler onarılıyor; mahallenin konağı onarıldı, boyandı. Aynı sokakta bir kafe –restoran çalışmaya başladı. İnanılmaz güzel –ve çoğumuzun pek alışık olmadığı bir açıdan görülen- bir İstanbul manzarası sunuyor. Bunlar “otorite”nin, “yönetim”in yaptığı işler değil, toplumun içinden çıkmış bireylerin yaptıkları. “Olsa” diye ne zamandır beklediğimiz şeyler böyle böyle başlıyor.

Dediğim gibi, iş güç, başım hep kalabalık; ama fırsat buldukça ve bazan fırsat yaratarak, nerede ne olduğunu izlemeye çalışıyorum. Örneğin dün, Fatih Belediyesi’nin başlattığı bazı onarım işlerini görmeye gittim: Zeyrek’te, Ayvansaray’da vb.

Bunları da önümüzdeki birkaç gün içinde yazacağım.